สมุดบันทึกยา

          สมุดบันทึกยา <– คลิกเพื่อดาวน์โหลด

          “บันทึกยา” คือ สมุดประจำตัวที่บันทึกรายการยาที่ผู้ป่วยต้องใช้เป็นประจำอย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นยาที่ได้จากโรงพยาบาล ร้านยา คลินิก ศูนย์บริการสาธารณสุข หรือสถานพยาบาลอื่นๆ พร้อมทั้งข้อมูลเบื้องต้นของผู้ป่วย เช่น อายุ น้ำหนักตัว ส่วนสูง ประวัติแพ้ยา พฤติกรรมการสูบบุหรี่ หรือ การดื่มแอลกอฮอล์ฯลฯ

การได้รับทราบข้อมูลของยาทุกรายการที่ผู้ป่วยได้รับ จะเป็นประโยชน์ต่อการรักษา ช่วยให้แพทย์หรือเภสัชกรสามารถเลือกจ่ายยาที่ไม่ซ้ำซ้อนหรือไม่ “ตี”กันกับยาที่ผู้ป่วยใช้อยู่แล้ว เพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดผลข้างเคียงจากการใช้ยาของผู้ป่วย

ผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่จำเป็นต้องใช้ยาอย่างต่อเนื่อง ได้แก่ ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง โรคเบาหวาน โรคไต เป็นต้น มักจะได้รับยาหลายชนิดและต้องกินยาหลายขนานในแต่ละวัน จึงมีโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาทั้งจากยาที่ใช้รักษาโรคประจำตัว จากการใช้ยาเพื่อบรรเทาอาการเจ็บป่วยอื่นๆ และจากพฤติกรรมการบริโภคอาหาร การสูบบุหรี่ และการดื่มแอลกอฮอล์ ปัญหาที่เกิดขึ้นบางอย่างอาจอันตรายถึงชีวิตได้ จากกรณีต่างๆ ดังนี้

  • กินยาไม่ถูกต้องส่งผลเสียต่อการรักษา ผู้ที่ต้องกินยาหลายขนานในแต่ละวันแต่หลากหลายเวลา กินทั้งมื้อเช้า กลางวัน เย็น และก่อนนอน มีทั้งก่อนอาหารครึ่งชั่วโมง ก่อนอาหารทันที หลังอาหารทันที ทำให้สับสน และกินยาไม่ครบหรือไม่ถูกเวลา ส่งผลให้ยาออกฤทธิ์ได้ไม่เต็มที่ ทำให้ควบคุมอาการไม่ได้ หรือในทางตรงกันข้าม ทำให้ยาออกฤทธิ์มากเกินไป จนเกิดผลเสียแก่ผู้ใช้ยาได้
  • ได้รับยาซ้ำซ้อน ทำให้ผลข้างเคียงของยาเพิ่มขึ้น ยาที่ได้รับจากแพทย์หรือเภสัชกรคนละคน อาจเป็นยาชนิดเดียวกัน ตัวอย่างเช่น แพทย์โรงพยาบาลหนึ่งจ่ายยาแก้ปวดศีรษะ ในขณะที่แพทย์อีกโรงพยาบาลหนึ่งจ่ายยาแก้ปวดข้อ ซึ่งบางครั้ง อาจเป็นยากลุ่มเดียวกันหรือตัวเดียวกัน ถ้ากินยาทั้งสองพร้อมกัน จะเพิ่มโอกาสทำให้กระเพาะอาหารเป็นแผล และมีเลือดออกจากกระเพาะอาหาร เป็นต้น
  • ยาตีกัน ยาชนิดหนึ่งอาจเพิ่มหรือลดฤทธิ์ยาอีกชนิดหนึ่งได้ หลายครั้งพบว่า “การตีกันของยา” ส่งผลให้เสียชีวิตได้ เช่น ผู้ป่วยโรคหัวใจที่ได้รับยาเพิ่มการไหลเวียนของเลือด หากไปกินยาฆ่าเชื้อบางชนิด จะส่งผลทำให้เกิดภาวะเลือดออกทั่วร่างกาย จนอาจถึงแก่ชีวิตได้ หรือ คู่ยาบางชนิดที่ทำให้เกิดผลข้างเคียงชนิดเดียวกัน จะส่งเสริมให้ผลข้างเคียงรุนแรงขึ้นถ้ากินในช่วงเวลาเดียวกัน เช่น การใช้ยาลดไขมันในเลือดหลายชนิดร่วมกัน อาจทำให้ผู้ใช้ยาเกิดภาวะกล้ามเนื้อสลายตัว และภาวะไตวายในที่สุด
  • ยาตีกับอาหารเสริม หรือสมุนไพรบางชนิด นอกจากยาตีกันเองแล้ว อาหารเสริมที่ไม่ได้จัดเป็นยา หรือสมุนไพรบางชนิดก็สามารถ “ตีกับยา” ได้ เช่น น้ำผลไม้บางชนิด กระเทียม หรือแป๊ะก๊วย อาจเพิ่มฤทธิ์ของยาที่เพิ่มการไหลเวียนของเลือดได้
  • บุหรี่ตีกับยา ยาหลายชนิดมีปฏิกิริยากับสารในควันบุหรี่ ทำให้ผลการรักษาลดลงหรือล้มเหลวได้ และการสูบบุหรี่จะทำให้เกิดการเกาะกลุ่มของเกล็ดเลือดได้ง่าย เพิ่มโอกาสเสี่ยงต่อโรคระบบหัวใจและหลอดเลือด
  • ยาตีกับแอลกอฮอล์ แอลกอฮอล์จะเสริมฤทธิ์ยากดประสาท ทำให้ง่วงซึมมากขึ้น และแอลกอฮอล์ สามารถทำให้ระดับของยาบางชนิดในเลือดเพิ่มขึ้นหรือลดลงได้ จึงต้องระวังในผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่รับประทานยาหลายชนิดร่วมกัน

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s